#AlejeJerozolimskie #PierwszeKamienice #HistoriaWarszawy #XIXwiek

Pierwsze kamienice przy Alejach Jerozolimskich

Od willi Marconiego po eleganckie kamienice eklektyczne i secesyjne – jak zabudowywała się jedna z najważniejszych ulic Warszawy.

Pierwsze kamienice Aleje Jerozolimskie

Pierwsze kamienice przy Alejach Jerozolimskich

Gdy w latach 1823–1824 wytyczono Aleje Jerozolimskie, była to szeroka, obsadzona topolami arteria na peryferiach Warszawy. Przez pierwsze kilkadziesiąt lat prawie nie była zabudowana – otaczały ją pola, sady i ogrody. Sytuacja zmieniła się radykalnie po zbudowaniu Dworca Wiedeńskiego.

Jednym z pierwszych znaczących budynków przy Alejach był Dworzec Kolei Warszawsko-Wiedeńskiej (1844–1845), zaprojektowany przez Henryka Marconiego. W jego pobliżu architekt wzniósł własną willę – jeden z pierwszych murowanych domów przy nowej alei. Ta willa stała się zapowiedzią przyszłego rozwoju ulicy.

Rozwój zabudowy w drugiej połowie XIX wieku

Prawdziwy boom budowlany rozpoczął się po 1875 roku. Między Nowym Światem a Marszałkowską szybko powstawały eleganckie kamienice czynszowe. Dominował styl neorenesansowy, chętnie stosowany przez architektów takich jak Witold Lanci, Adolf Woliński czy Teofil Lembke. Kamienice miały zwykle trzy–cztery piętra, bogate fasady i podwórza-studnie.

Pod koniec XIX i na początku XX wieku pojawiły się także budynki w stylu secesyjnym i wczesnomodernistycznym. Do dziś zachowały się m.in. kamienica Zygmunta Regelmana (nr 27, 1893), kamienica Wilhelma Rakmana (nr 47, 1906) oraz słynny Hotel Polonia Palace (nr 45, 1913).

Znaczenie pierwszych kamienic

Pierwsze kamienice przy Alejach Jerozolimskich zmieniły charakter ulicy – z peryferyjnej alei stała się ona prestiżową arterią z restauracjami, kawiarniami, sklepami i mieszkaniami dla zamożnych warszawiaków. Zabudowa ta była świadectwem dynamicznego rozwoju Warszawy w drugiej połowie XIX wieku.

Najczęściej zadawane pytania

Pierwsze znaczące budynki pojawiły się w latach 50. XIX wieku, ale prawdziwy rozwój zabudowy rozpoczął się po 1875 roku.

Dworzec Wiedeński (1844–1845) oraz willa Henryka Marconiego wzniesiona w jego pobliżu.

Neorenesans, później eklektyzm, secesja i wczesny modernizm.

Tak – część z nich zachowała się do dzisiaj, m.in. kamienice przy południowej stronie ulicy między Emilii Plater a Marszałkowską.

Źródła: Warszawikia, TVN Warszawa, archiwalne materiały historyczne m.st. Warszawy, Wikipedia.