#HistoriaWarszawy #AlejeJerozolimskie

Powstanie Alei Jerozolimskich
w Warszawie (1823–1824)

Od decyzji władz Królestwa Polskiego po pierwszą brukowaną, szeroką arterię komunikacyjną stolicy.

Jak powstały Aleje Jerozolimskie?

Na początku XIX wieku Warszawa wciąż była miastem o średniowiecznym układzie ulic. Po Kongresie Wiedeńskim i utworzeniu Królestwa Polskiego władze postanowiły nadać stolicy bardziej nowoczesny charakter.

W 1823 roku podjęto decyzję o wytyczeniu nowej, szerokiej drogi prowadzącej z centrum Warszawy na zachód – w kierunku Woli i dalej ku granicom miasta. Miała to być reprezentacyjna arteria komunikacyjna, która ułatwi ruch wozów, powozów i pieszych.

Dlaczego właśnie w tym miejscu?

Początkowo planowano przedłużyć ulicę Marszałkowską na zachód, ale ostatecznie zdecydowano się na zupełnie nową trasę – równoległą do istniejącej Drogi Kaliskiej. Nowa droga miała biec od ówczesnego Placu Żelaznej Bramy (obecny Plac Defilad) aż do okolic dzisiejszego Placu Zawiszy.

Oficjalna nazwa brzmiała początkowo Droga Jerozolimska – nawiązując do dawnej jurydyki Sułkowskiego i osady Nowa Jerozolima, która istniała w tym rejonie w XVIII wieku.

Prace budowlane w latach 1823–1824

Budowę rozpoczęto latem 1823 roku. Droga została zaprojektowana jako szeroka aleja o szerokości około 40 metrów (w tym chodniki i pasy zieleni). Była to jedna z pierwszych ulic w Warszawie, którą zaplanowano z prawdziwym rozmachem urbanistycznym.

  • Wytyczono prosty, szeroki trakt
  • Zasadzone zostały drzewa po obu stronach
  • W 1824 roku rozpoczęto brukowanie
  • Powstały pierwsze drewniane chodniki

Wkrótce przy nowej alei zaczęły powstawać pierwsze kamienice, wille i ogrody. Aleja szybko stała się modnym miejscem spacerów i wyjazdów za miasto.


Najczęściej zadawane pytania

Główne prace wytyczania i budowy trwały w latach 1823–1824.

Nazwa pochodzi od osady „Nowa Jerozolima”, która istniała w tym rejonie w latach 1774–1776 na terenie jurydyki Sułkowskiego.

Szerokość alei wynosiła około 40 metrów, co było bardzo dużą wartością jak na ówczesne standardy.

Źródła: Archiwum Główne Akt Dawnych, „Warszawa w latach 1800–1830”, opracowania historyczne dotyczące urbanistyki Królestwa Polskiego.